Democratie begint niet in Den Haag, maar in je eigen gemeente

Beslissingen over veel landelijke thema’s worden in het lokale stadhuis gemaakt. De gemeenteraadsverkiezingen zijn daardoor relevanter dan ze lijken, ziet Antje Beers. ‘Hoeveel sociale huur en starterswoningen er komen? Het is de gemeenteraad die de kaders vaststelt.’

Over twee weken, op 18 maart, zijn de gemeenteraadsverkiezingen. En waar de verkiezingen voor de Tweede Kamer zelfs op de campus onderwerp van verhitte discussies waren, zie ik nu vooral gefronste wenkbrauwen als ik aan het campagne voeren ben.

Blikken die lijken te zeggen: ‘Verkiezingen? Waarvoor dan?’ Nou, voor de gemeenteraad dus. Ik heb trouwens ervaren dat campagne voeren combineren met afstuderen een bijzonder efficiënte manier is om je vrije tijd naar nul te reduceren.

De opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen is traditioneel lager dan bij landelijke verkiezingen. Misschien ook omdat minder duidelijk is wat er precies op het spel staat. De landelijke politiek is zichtbaar via debatten op televisie en bij de eindeloze hoeveelheid talkshows waar partijleiders aanschuiven. Iedereen kent de lijsttrekkers van de partijen.

Maar vraag een willekeurige voorbijganger wie er in de gemeenteraad zit, wie er op de kieslijst staan en waar de gemeente precies allemaal over gaat, en het blijft vaak stil. En toch zijn deze verkiezingen relevanter dan ze lijken.

Neem de woningmarkt. Onze generatie loopt keihard aan tegen de woningnood. Betaalbare woningen zijn schaars. Als er al koopwoningen vrijkomen, moet je overbieden met bedragen waar je als starter stil van wordt. Middenhuur of het vrije segment? Ook al nauwelijks te betalen.

We discussiëren graag over landelijke stikstofnormen of fiscale regels, maar de vraag wáár gebouwd wordt en wat voor type woningen gebouwd worden, hoeveel sociale huur er komt, hoeveel ruimte er is voor starterswoningen, die keuzes worden in het stadhuis gemaakt. De gemeenteraad stelt de kaders vast. Daar wordt bepaald hoe een gemeente eruitziet.

Of neem veiligheid. Een thema dat zeker de afgelopen maanden heel erg speelde met campagnes als ‘Wij eisen de nacht op’. Na een avond studeren of stappen veilig naar huis fietsen? Zonder straatintimidatie? Zonder donkere, slecht verlichte plekken waar je liever een blokje voor omgaat? Meer handhaving, betere verlichting, een gerichte aanpak van overlast? Het zijn lokale keuzes waarbij de gemeenteraad de knopen doorhakt.  

Hetzelfde geldt voor typische studententhema’s als het evenementenbeleid, horecabeleid, vergunningen voor een straatfeest of de openingstijden van cafés. Daarnaast zijn door de decentralisaties van de afgelopen tien jaar steeds meer taken bij gemeenten terechtgekomen, zoals de jeugdzorg.

Misschien voelen gemeenteraadsverkiezingen minder spectaculair. Niet zulke grote debatten en uitglijders die breed worden uitgemeten op landelijke televisie. Maar ze gaan wel over de plaats waar je woont en de thema’s waar je dagelijks tegenaan loopt. De kamer die je (niet) kunt vinden. De betaalbare huur- of koopwoning na je studie die er niet is. Het terras waar je afspreekt met vrienden. De ondersteuning die beschikbaar is als het even tegenzit.

Democratie begint niet in Den Haag. Die begint in je eigen gemeente. Dus ja, op 18 maart zijn er verkiezingen. Voor de gemeenteraad. Weliswaar minder zichtbaar, maar niet minder belangrijk. Juist als student of starter is het de moeite waard om je goed te verdiepen in wat er lokaal speelt. En om gebruik te maken van je stemrecht om zo jouw stem mee te laten wegen in de lokale keuzes die de komende vier jaren gemaakt gaan worden.

_Advertentie.