De Tilburgse fiscale rechtshulp: helpen naar draagkracht

Al sinds 1969 gebeurt er in Tilburg iets wat enerzijds heel gewoon en anderzijds enorm bijzonder is: studenten verlenen gratis fiscale rechtshulp aan mindervermogende Tilburgers, bij belastingwinkel Stichting Fiskale Rechtshulp (SFR) De Smeetskring.

Met deze column willen we extra aandacht geven aan deze zo belangrijke en niet vanzelfsprekende praktijk: het is een prachtige uitvoering van de universiteitsmissie Understanding Society en een geweldige leerschool voor jonge fiscalisten en academici.

Als onderdeel van het curriculum van de opleidingen fiscale economie en fiscaal recht bieden studenten jaarlijks gratis fiscale rechtshulp aan inwoners van de gemeente Tilburg.

Het geven van advies en het invullen van belastingaangiftes, toeslagen, bezwaarschriften en betalingsregelingen zijn werkzaamheden die studenten verrichten tijdens wekelijkse spreekuren en tijdens de jaarlijkse Landelijke Aangiftedag op de campus van Tilburg University. De werkzaamheden overstijgen het fiscale en kennen ook een sterke maatschappelijke dimensie.

Tijdens de spreekuren ontmoeten mensen met uiteenlopende achtergronden en levenspaden elkaar, waar zowel inwoners als studenten baat bij hebben. Voor veel inwoners zijn belastingen en toeslagen complex en intimiderend. De fiscale rechtshulp biedt niet alleen praktische ondersteuning maar geeft ook rust, uitleg en aandacht.

Door samen te zitten en een luisterend oor te bieden ontstaat overzicht en duidelijkheid waar eerder onzekerheid was. In een tijd waarin het vertrouwen in instanties onder druk staat, draagt deze laagdrempelige vorm van hulp bij aan het herstel van vertrouwen. Het is werk met een sterke sociale impact die de maatschappelijke rol van de universiteit duidelijk zichtbaar maakt.

Voor studenten is het meer dan alleen praktijkervaring. Het laat de maatschappelijke kant van de fiscaliteit zien en draagt bij aan het besef van hun positie en verantwoordelijkheden als toekomstige fiscalist. In de fiscaliteit staat het draagkrachtbeginsel centraal: de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten.

Dit beginsel wordt vaak opgevat in de zin van ability-to-pay. Binnen de context van de fiscale rechtshulp heeft het draagkrachtbeginsel wat ons betreft een bredere betekenis. De studenten die fiscale rechtshulp verlenen laten zien dat draagkracht niet enkel een financieel iets is.

Het beschikbaar kunnen stellen van tijd, kennis, kunde en aandacht is óók een vorm van draagkracht. In deze context verschuift de definitie naar ability-to-contribute: een bijdrage aan de samenleving, niet alleen financieel maar ook door betrokkenheid en inzet. Het is helpen naar draagkracht.

Dat maakt het werk van de fiscale rechtshulp onbeschrijfelijk waardevol en tegelijkertijd fragiel. SFR De Smeetskring werkt met een beperkt budget en wordt geconfronteerd met toenemende regels en vereisten. Continuïteit is daardoor geen vanzelfsprekendheid, terwijl inwoners jaarlijks op onze hulp rekenen.

Gelukkig hebben we de steun van partners als Tilburg University, de gemeente Tilburg, Stichting Ondersteuning Fiscale Rechtshulp (SoFiR) en de betrokkenheid van onder meer (oud-)studenten en docenten. Samen proberen we er te zijn voor hen die onze hulp goed kunnen gebruiken. Dat is de Tilburgse fiscale rechtshulp SFR De Smeetskring: helpen naar draagkracht.