SAM-bestuurder Merijn Maas over medezeggenschap: ‘Verdiep je in partijen voordat je stemt’
Medezeggenschap draait om structurele verbeteringen voor studenten, maar in de praktijk gaat de aandacht vooral naar campagnestunts en kortetermijnoplossingen. Dat zegt Merijn Maas, bestuurslid van fractie SAM. ‘Veel studenten weten niet hoeveel invloed ze eigenlijk hebben.’

In de medezeggenschap kun je veel impact hebben, benadrukt studentbestuurder Merijn Maas van fractie SAM. ‘Je hebt invloed op beleid, voorzieningen en het dagelijks leven van studenten.’ Maar, voegt hij toe, dan moet je die rol wel serieus nemen.
Volgens Maas onderschatten veel studenten het belang van de raad. ‘Het is geen symbolische functie. Als je er tijd in steekt en goed onderzoek doet, kun je echt veranderingen doorvoeren.’
Juiste motivatie
Die verantwoordelijkheid vraagt volgens hem wel om de juiste motivatie. ‘Je zit er om studenten te vertegenwoordigen,’ zegt hij. ‘Niet om je cv op te leuken.’
Minstens zo belangrijk is aanwezigheid. Volgens Maas komt het te vaak voor dat verkozen studenten niet komen opdagen bij de vergaderingen van medezeggenschapsraden. Wie er niet is, mist meer dan alleen een vergadering, stelt hij.
‘Het probleem is niet alleen dat mensen afwezig zijn, maar wat ze daardoor mislopen. Niet alles komt terug in de notulen.’ Wie die notulen wél bekijkt, ziet volgens hem ook meteen wie er structureel ontbreekt.
Zichtbare resultaten
Studenten die in de raad komen, zitten daar vaak maar een jaar. En studenten die hun stem uitbrengen, studeren ook maar een paar jaar aan de universiteit. ‘Het gaat dus snel,’ zegt Maas.
Daardoor verschuift de aandacht naar zichtbare, snelle resultaten. ‘Verkiezingen draaien dan al gauw om aandacht en communicatie.’ Rozen en suikerspinnen uitdelen, tasjes met menstruatieproducten ophangen en andere (campagne)stunts: ze zijn inmiddels vertrouwd op de campus, zeker in verkiezingstijd.
De lange termijn
Hoewel het in de medezeggenschap volgens Maas zou moeten gaan om de belangen van studenten en medewerkers op de lange termijn, ligt de focus daar dus niet altijd. ‘In verkiezingsprogramma’s zie je de lange termijn nauwelijks terug,’ zegt Maas.

‘Maar dat is ook lastig: als je alles uitgebreid opschrijft, kom je al snel op 350 pagina’s. Dat is niet werkbaar, dus probeer je het toegankelijk te houden.’
Volgens de SAM-bestuurder schuilt daar een risico in. ‘Snelle oplossingen halen de druk weg om structurele problemen echt aan te pakken.’ Hij wijst op voorzieningen op de campus.
‘Je kunt zelf iets regelen of ophangen. Dat lijkt effectief, maar de vraag is: blijft het bestaan als jij weg bent? Wordt het dan echt onderdeel van de universiteit?’ Wat op korte termijn werkt, kan zo op langere termijn juist vooruitgang in de weg zitten.
De medezeggenschap in Nederland
Dat mechanisme ziet hij niet alleen in Tilburg terug. Via het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) kwam Maas in contact met Matthijs Tuinstra van de Hanzehogeschool in Groningen. In gesprekken met hem merkte Maas dat dezelfde patronen ook daar spelen.
‘We hadden het over Tilburg University en de Hanze en zagen veel gelijkenissen,’ vertelt hij. Zo ligt ook in Groningen tijdens het campagnevoeren de nadruk vaak op snelle, zichtbare veranderingen, terwijl dat eigenlijk botst met het doel van de medezeggenschap, waar het juist gaat om structurele en fundamentele verbeteringen.
‘Deze problemen zijn niet lokaal, ze spelen breder,’ aldus Maas. ‘Niet alleen op universiteiten, maar in de medezeggenschap in heel Nederland.’
Het beste verhaal
Juist die herkenning onderstreept volgens Maas het belang van betrokken en goed geïnformeerde studenten. ‘Als je je niet verdiept, hoor je vooral het luidste geluid tijdens verkiezingen en dat is niet per se het beste verhaal.’
Zijn oproep aan studenten en medewerkers is daarom: verdiep je in wat er speelt. ‘Stel vragen en blijf nieuwsgierig. Wat verandert er op de campus? Waarom? Wie zit daarachter? En met welk doel?’
