Studenten in de rats als energierekening oploopt

Er komt een energiecrisis aan. Komende winter zien ook studenten de rekening oplopen. Wat hebben zij aan de steunmaatregelen van het kabinet? En hoe ging het in de vorige crisis?

Door de oorlog in Iran lopen de energieprijzen op. Na de Russische invasie van Oekraïne in 2022 gebeurde ongeveer hetzelfde. Ook toen vloog de energierekening omhoog. Het kabinet gaat enkele noodmaatregelen treffen, waar studenten hooguit indirect iets aan hebben.

Wat voor maatregelen neemt het kabinet?

Het kabinet trekt ongeveer een miljard euro uit. Het wordt, bijvoorbeeld, voor sommige mensen goedkoper om hun huis te isoleren of om hun benzine-auto in te ruilen voor een tweedehands elektrisch exemplaar. Bedrijven hoeven straks minder motorrijtuigenbelasting te betalen voor bestelauto’s en zelfs helemaal niets meer voor vrachtauto’s.

En hoe zit het met de energierekening?

Daarvoor opent het ministerie het Noodfonds Energie, dat voor huishoudens met een laag inkomen een deel van de energiekosten kan opvangen. De precieze voorwaarden moeten nog worden vastgesteld.

Komen studenten daarvoor in aanmerking?

Dat is dus afwachten, maar in Den Haag praten ze nog niet over energiesteun voor studenten. Het gaat vooralsnog vooral over huishoudens met een laag inkomen.

Hoe ging het bij het vorige energiefonds?

In 2023, 2024 en 2025 bestond het Noodfonds Energie inderdaad ook. Toen was het bestemd voor huishoudens met een relatief laag inkomen die rond de 10 procent van hun inkomen aan energie kwijt zouden zijn.

Het noodfonds was een stichting en werd samen met energieleveranciers opgetuigd. Toen kon niet iedereen geholpen worden: het geld raakte op. In 2025 was het budget 56 miljoen euro, waarmee 120 duizend huishoudens werden geholpen. Nu heeft het kabinet 195 miljoen in gedachten.

Een stichting? Dus het is geen publiek fonds?

Klopt. De overheid wilde er een publiek fonds van maken, maar geen enkele uitvoeringsinstantie ziet het zitten, schrijft minister Vijlbrief van Sociale Zaken in antwoord op Kamervragen. Europese verantwoordingsregels en de handmatige beoordeling van de vele verwachte aanvragen maken het ‘niet uitvoerbaar’, menen bijvoorbeeld de Belastingdienst, het UWV en de Sociale Verzekeringsbank. Een stichting heeft meer vrijheid.

Hoe zat het ook alweer met de energietoeslag in die tijd?

Ja, in 2022 en 2023 werd er via de gemeenten ook een energietoeslag van 1.300 euro verdeeld. Maar studenten kregen die niet, of niet altijd. Het toenmalige kabinet adviseerde de gemeenten om studenten ervan uit te sluiten.

Dat is discriminatie!

Zo keken veel studenten er inderdaad tegenaan. Waarom zou de ene inwoner met een laag inkomen wél steun van de gemeente krijgen en de andere niet? Studenten voerden rechtszaken, die ze soms wonnen maar soms ook verloren.

Trok het toenmalige kabinet zich daar iets van aan?

Wel een beetje. Er kwam via studiefinancier DUO een toeslag van 400 euro voor studenten die recht hadden (of hadden gehad) op een aanvullende beurs. Zij konden bij geldnood immers niet op hun ouders terugvallen, was de gedachte.

Er was toch ook een verhoogde basisbeurs?

In die tijd schoot de inflatie omhoog. Om de schok op te vangen, kregen uitwonende studenten één jaar lang 164 euro per maand extra basisbeurs: bijna tweeduizend euro in twaalf maanden. Dat was ook nog eens het allereerste jaar van de nieuwe basisbeurs.

Kan zoiets nu ook?

Wie weet, maar de basisbeurs gaat net omhoog en dat kost al meer dan 100 miljoen euro. Daarmee lost het kabinet een verkiezingsbelofte in en de kans lijkt vooralsnog klein dat er nóg meer geld bijkomt.

_Advertentie.