TU Eindhoven verbreekt samenwerking met Chinese universiteiten vanwege banden met leger

De Technische Universiteit Eindhoven staakt de samenwerking met meerdere Chinese universiteiten die nauw gelieerd zijn aan het Chinese leger. Onderzoek met universiteiten in Rusland en Iran is al eerder stopgezet.

Dat schrijft universiteitsblad Cursor. Het college van bestuur van de TU Eindhoven stelde afgelopen december het beleid vast rondom kennisveiligheid. Het wil voorkomen dat gevoelige kennis weglekt en voor militaire doeleinden wordt gebruikt.

Onderzoekers van TU/e dienen eventuele samenwerkingsverbanden met bepaalde Chinese instellingen te beëindigen. Het gaat onder meer om de zeven topuniversiteiten die in China bekendstaan onder de parapluterm Seven sons of national defense. De instellingen hebben nauwe banden met het Chinese leger.

Daarnaast moeten ook samenwerkingen met andere universiteiten in China, en met instellingen in Rusland en Iran, gestaakt worden. De sancties tegen Rusland en Iran gelden al langer.

Europese wetgeving

Inmiddels zouden er al meerdere contacten zijn stopgezet. Ook worden wetenschappers gescreend die hier onderzoek komen doen. ‘De TU Eindhoven wordt geacht zich te houden aan allerlei nationale en Europese wetgeving en de nationale leidraad kennisveiligheid. Het ministerie van Onderwijs zit er echt bovenop,’ zegt Stefan Vermaat, manager knowledge security bij de universiteit, tegen Cursor.

Inlichtingendienst AIVD waarschuwde eerder dit jaar voor pogingen van China om wetenschappelijke en technologische kennis te stelen. Ook landen als Noord-Korea en Rusland zouden de kennisveiligheid bedreigen.

Landelijke screening

Toch komt er geen algemene screening van onderzoekers en masterstudenten in gevoelige vakgebieden, maakte onderwijsminister Rianne Letschert vorige maand bekend. In 2022 kondigde toenmalig minister Robbert Dijkgraaf een landelijke screening aan, maar die kreeg veel kritiek. Het wetsvoorstel zou zorgen voor een ‘onuitvoerbare hoeveelheid screenings’ en zou Nederland onaantrekkelijk maken voor internationaal talent, stelden de universiteiten.

Ook Letschert ziet het voorlopig dus nog niet zitten. Want wie moet je precies screenen? ‘We zitten nog aan de tekentafel,’ zei ze. ‘Een brede screening is niet haalbaar.’ De minister werkt nu aan een plan voor beperkte screening.