Vijf Tilburgse wetenschappers slepen een Vidi-beurs binnen
Er gaan maar liefst vijf Vidi’s naar Tilburg University. Tilburgse wetenschappers gaan de beurzen van maximaal 850 duizend euro gebruiken voor onderzoek naar betrouwbare wetenschap, de emoties van jongeren en kunstmatige intelligentie.
Er gaat een zak met onderzoeksgeld naar Tilburg University die ruim vier miljoen euro kan bedragen. Vijf wetenschappers ontvangen ieder maximaal 850 duizend euro van onderzoeksfinancier NWO. Het geld is belangrijk voor talentvolle wetenschappers die hun onderzoekspraktijk verder willen uitbouwen.
Betrouwbare inzichten
De beurzen gaan naar onderzoekers van twee faculteiten. Maar liefst drie wetenschappers van de faculteit Social and Behavioral Sciences (TSB) krijgen Vidi’s toegekend. Robbie van Aert, universitair docent bij het departement Methodologie en Statistiek, richt zich op meta-analyses. Die analyses combineren resultaten van meerdere studies en leiden vaak tot nieuwe inzichten. Maar zijn die inzichten ook betrouwbaar?
Studies, uitkomsten of gegevens van individuele deelnemers hebben een grotere kans om gepubliceerd te worden als ze ‘wenselijke’ bevindingen bevatten voor onderzoekers. Van Aert gaat nieuwe methodes ontwikkelen om de robuustheid van conclusies uit meta-analyses te onderzoeken. Die methodes stelt hij open-source beschikbaar en gaat hij toepassen op gepubliceerde meta-analyses.
Geen effect
Ook Marjan Bakker richt zich in haar onderzoek op een betrouwbare wetenschapspraktijk. Wetenschap is vaak gebaseerd op onderzoeken die een bepaald effect laten zien. Studies waarin geen effect is gevonden, worden minder vaak gepubliceerd en zijn dus minder zichtbaar. Bakker gaat onderzoeken waarom studies met ‘nulresultaten’ worden ondergewaardeerd en hoe dat kan leiden tot vertekende conclusies.
Bakker, niet toevallig óók universitair docent bij het departement Methodologie en Statistiek, wil de wetenschap betrouwbaarder maken. Voor haar onderzoek gaat ze bestuderen hoe onderzoekers, tijdschriften en beoordelingssystemen omgaan met verschillende uitkomsten, brengt ze in kaart waar bias ontstaat en hoe deze kan worden verminderd.
De emoties van jongeren
Dominique Maciejewski, universitair hoofddocent bij het departement Ontwikkelingspsychologie, is de derde wetenschapper van TSB die een Vidi krijgt toegekend. Zij richt zich op een heel ander onderzoeksgebied: de emoties van jongeren. Is het normaal dat een puber in woede of huilen uitbarst, of wijst het eerder op mentale problemen, en hoe maak je als ouder, onderzoeker of hulpverlener het onderscheid?
Door de emotionele schommelingen van adolescenten in kaart te brengen, in verschillende situaties en door de tijd heen, hoopt Maciejewski hun wisselende emoties beter te begrijpen. Daarvoor gaat ze onderzoek doen in het laboratorium, metingen doen via smartphones en adolescenten zelf laten reflecteren.
AI veilig gebruiken
Twee onderzoekers van de faculteit Humanities and Digital Sciences, waar de overige beurzen belanden, richten zich allebei op hun eigen manier op kunstmatige intelligentie. Patiënten met kanker gebruiken generatieve AI bij het maken van keuzes over hun gezondheid en voor emotionele steun. Nadine Bol, universitair hoofddocent bij het departement Communicatie en Cognitie, ziet dat dit AI-gebruik voor sommige patiënten goed uitpakt, maar voor anderen niet.
Bol vraagt zich af of chatbots zoals ChatGPT vooral patiënten ondersteunen die er goed mee overweg kunnen en daarbij mogelijk een ongelijk speelveld creëren voor patiënten in kwetsbare posities. Bol gaat onderzoeken hoe patiënten met kanker generatieve AI gebruiken tijdens hun ziektetraject, welke gevolgen dat voor ze heeft, en hoe patiënten ondersteund kunnen worden om AI veilig te gebruiken.
Betere taalmodellen
Veel toepassingen van generatieve AI, zoals ChatGPT, draaien op grote taalmodellen. Maar hoe zit het eigenlijk met de taal zelf? Noortje Venhuizen, universitair docent bij het departement Intelligente Systemen, krijgt een Vidi-beurs om te onderzoeken hoe mensen betekenis geven aan woorden en zinnen door te combineren wat ze zien, wat ze weten over de wereld en wat ze weten over taal.
Met computersimulaties toetst Venhuizen voorspellingen over hoe mensen taal verwerken. De inzichten moeten bijdragen aan een beter begrip van hoe onze hersenen taal verwerken en aan de ontwikkeling van betrouwbaardere taalmodellen.
Tilburg University zit in de lift
De Vidi-beurzen zijn samen met de Veni- en Vici-beurzen onderdeel van het Talentprogramma van NWO. Als het op Vidi-beurzen aankomt, zit Tilburg University in de lift. In zowel 2023 als 2024 haalde de universiteit nog twee beurzen binnen. In 2025 waren dat er al drie, en nu dus zelfs vijf. Daarmee behoort Tilburg University inmiddels tot één van de beter scorende onderzoeksinstellingen.
Tilburg University doet het beter dan bijvoorbeeld de Erasmus Universiteit Rotterdam (twee beurzen) en de Universiteit Twente (drie beurzen). Maar aan de twee universiteiten in Amsterdam (allebei acht beurzen) en de TU Delft kan Tilburg nog niet tippen. De technische universiteit haalt ruim dertien beurzen binnen.
Advertenties.
