Verzet je tegen de opmars van AI

Niet alle studenten besteden hun denkwerk uit aan AI. Sommigen verzetten zich juist tegen de opmars van de technologie. Dat stemt Tom Grosfeld hoopvol. ‘Deze studenten maken zich zorgen over de uitholling van onderwijs en de verschraling van hun toekomstige werkende leven.’

Universiteiten zijn in paniek: een deel van de studenten gebruikt AI tijdens het schrijven van hun scriptie. Ach, dat is slechts het halve verhaal. 

Waar ik als docent of onderzoeker mijn aandacht op zou richten, zijn de hoopgevende video’s van Amerikaanse studenten die afgelopen voorjaar viraal gingen. Zij onderbraken verschillende toespraken tijdens hun diploma-uitreiking (de zogenaamde ‘Commencement speech’, vaak gegeven door een extern iemand) waarin met lof werd gesproken over de toekomst van AI.

Eric Schmidt, voormalig CEO van Google, kreeg de wind van voren, net als Scott Borchetta, de platenbaas van Big Machine Records. En Gloria Caulfield, vicepresident van een bedrijf dat zich bezighoudt met de ontwikkeling van slimme steden, werd bedolven onder luid boegeroep toen ze zei dat AI de volgende industriële revolutie zou zijn. De studenten maakten zoveel lawaai dat Caulfield er zichtbaar ongemakkelijk van werd. 

Ja, een deel van de studenten zal hun denkwerk aan AI uitbesteden. Maar een ander deel verzet zich. Deze studenten maken zich zorgen over de uitholling van onderwijs en de verschraling van hun toekomstige werkende leven. Ze doen me denken aan de luddieten van destijds. 

De luddieten kwamen begin negentiende eeuw niet in opstand omdat ze tegen technologie of vooruitgang waren, maar omdat hun manier van leven door bepaalde nieuwe automatiseringstechnologieën werd vernietigd, schrijft Brian Merchant in Blood in the Machine (2023).

Geschoolde ambachtslieden werden vervangen door machines – vaak bediend door kinderen of onervaren arbeiders – die massaproductie van spullen van slechte kwaliteit mogelijk maakten en veel arbeiders in zware armoede stortten. 

Pas nadat ze jarenlang via allerlei democratische wegen gezocht hadden naar manieren om hun bestaan te beschermen, verenigden deze arbeiders zich onder de vlag van een Robin Hood-achtige figuur, Ned Ludd, en sloegen ze de nieuwe machines van industriëlen kort en klein.

In de rechtbank werden de luddieten vervolgens afgeschilderd als verwarde geesten, als hersenloze schapen en achtergebleven zielen. Sindsdien is luddiet een scheldwoord: een term voor iemand die blindelings een hekel heeft aan technologie. 

Deze karikatuur heeft lang verbloemd dat het de luddieten nooit om technologie, maar om menselijkheid ging. Wat ze deden was simpel: ze vroegen zich telkens af of een specifieke technologie schadelijk was voor het algemeen belang. Was dat het geval en was het gerechtvaardigd je daartegen te verzetten? Ja, vaak met een hamer in de hand. 

Hoe mooi zou het zijn als deze beweging in onze tijd nieuw leven ingeblazen krijgt? Die hamer kunnen we in de schuur laten liggen (hoe sloop je überhaupt zoiets als ‘AI’?), maar klein verzet is mogelijk: joel hen uit die kritiekloos het verhaal van big tech overnemen en reppen van een onvermijdelijke, ons goedgezinde AI-toekomst.

_{Advertenties.}