Zetten streng beveiligde laptops de academische vrijheid onder druk?
Met plastic messen kook je geen sterrenmaaltijd. Toch vrezen AI-onderzoekers dat de universiteit hen precies dat oplegt. Nieuwe IT-maatregelen moeten cyberdreigingen weren, maar dreigen academisch onderzoek te verstikken.
Streng beveiligde werklaptops en nieuwe softwarebeperkingen maken AI-onderzoek steeds lastiger, waarschuwen onderzoekers van het Center for Cognitive Science and Artificial Intelligence (CSAI).
Chris Emmery van medewerkerspartij List TSHD uitte deze zorg tijdens de faculteitsraad van Humanities and Digital Sciences op 12 februari. Namens wetenschappers van onder meer de departementen Computational Cognitive Science en Intelligent Systems nam Emmery het woord: ‘IT-maatregelen bedreigen de toekomst van academisch onderzoek.’
Academische vrijheid onder druk
Onder Tilburgse AI-onderzoekers groeit de bezorgdheid al langer. Niet alleen omdat de concurrentie met andere onderzoekslaboratoria is toegenomen, maar vooral omdat de praktische uitvoerbaarheid van onderzoek in gevaar komt.
‘De vraag is inmiddels heel basaal,’ stelt Emmery. ‘Hebben we straks nog voldoende rekenkracht? Kunnen we gevoelige data veilig opslaan? Kunnen we specifieke infrastructuur (hardware en software, red.) aanvragen? En krijgen studenten nog de ruimte om met dit soort systemen te werken?’
Volgens hem staat daarmee niet alleen de academische concurrentiepositie, maar ook de academische vrijheid van Tilburgse onderzoekers onder druk.
Streng beveiligd Windows-systeem
De oorzaak ligt volgens medewerkerspartij List TSHD in nieuwe beveiligingsmaatregelen. Om cyberdreigingen tegen te gaan, heeft de universiteit laptops uitgerust met een streng beveiligd Windows-besturingssysteem. Daarnaast geldt een algemeen verbod op software die niet door de universiteit is goedgekeurd.
Die maatregelen botsen volgens Emmery met de dagelijkse praktijk van AI-onderzoek. ‘Veel van onze onderzoekshardware en -software vereist updates tijdens gebruik, frequente nieuwe installaties en directe toegang tot het besturingssysteem. Dat is op een beveiligde Windows-machine simpelweg onmogelijk.’
Daar komt volgens hem bij dat Microsoft AI steeds dieper in het besturingssysteem integreert. Onderzoeksdata kunnen zo mogelijk onbedoeld door de AI worden gebruikt of gedeeld. ‘Ironisch genoeg is dat geen prettige gedachte als het gaat om de bescherming van ons intellectueel eigendom,’ legt Emmery uit.
Professionele keuken met plastic mesjes
Om zijn punt te verduidelijken gebruikt Emmery een opvallende vergelijking: ‘Het is alsof je in een professionele keuken alle koksmessen vervangt door plastic Play-Dough-mesjes omdat dat veiliger is. Ja, je voorkomt verwondingen, maar je kunt ook geen serieuze maaltijd meer bereiden.’
Volgens Emmery werpen de beveiligingsmaatregelen aanzienlijke obstakels op voor onderzoekers die zich eraan willen houden. ‘Ik vermoed dat een deel van het personeel daardoor juist minder geneigd zal zijn de regels na te leven,’ waarschuwt hij.
Oproep tot actie
Emmery erkent dat er geen eenvoudige oplossing is, omdat het lastig is academische vrijheid en cybersecurity tegelijk te waarborgen. Maar hij waarschuwt dat de nieuwe IT-maatregelen AI-onderzoek vertragen en projecten kunnen tegenwerken.
Toch roept hij het TSHD-bestuur op om het probleem niet te laten sudderen. Hij waarschuwt dat als het faculteitsbestuur niet snel een oplossing vindt, de negatieve gevolgen voor het onderzoekscentrum steeds groter zullen worden.
Advertentie.
