Universiteit wil collegejaar inkorten, maar waar is nog ruimte in het overvolle programma?

De tentamenweken duren te lang, de zomervakantie te kort. Een speciale projectgroep onderzoekt nu hoe het collegejaar kan worden ingekort, zodat er meer ademruimte komt in het programma van studenten en docenten. Maar waar is er nog plek in de overvolle onderwijskalender?

‘Als we aan dat academische jaar gaan sleutelen, waar lopen we dan tegenaan?’ Dat is de grote vraag waar Gert-Jan Leenknegt als Academic Lead van de projectgroep ‘Een korter academisch jaar’ mee worstelt. Die projectgroep is door het College van Bestuur ingesteld om te onderzoeken welke ruimte er is voor een kortere jaarkalender.

Leenknegt: ‘We gaan uit van drie hoofdlijnen. We willen later beginnen, want komend collegejaar begint op 24 augustus en dat is heel vroeg. En we willen op tijd stoppen zodat mensen niet tot diep in de zomer nog met hertentamens bezig zijn. Tot slot willen we een oplossing voor de te drukke periode met tentamens en hertentamens in december en januari.’

Tentamenweken

Als vice-decaan Onderwijs van de rechtenfaculteit is Leenknegt nauw betrokken bij de organisatie van de opleidingen. Hij ziet dat het Tilburgse onderwijsprogramma te weinig rustpunten biedt: ‘We hebben een lang collegejaar vergeleken met universiteiten in het buitenland, maar zelfs in vergelijking met de andere Nederlandse universiteiten moeten studenten en docenten lang doorwerken.’

Leenknegt: ‘Dat komt omdat we erg veel tentamenweken hebben. We hebben opleidingen die in vier blokken worden georganiseerd, met steeds na een week of zeven, acht een tentamenperiode. Daarnaast hebben we opleidingen die zijn ingedeeld in semesters, waarvan de tentamenweken weer een andere cyclus volgen.’

Knelpunt kerst

De tijd rond december en januari is het meest ingewikkeld. Dan staan twee hele tentamenperiodes achter elkaar op het programma, met de feestdagen ertussen, waarin het personeel verplicht vrij moet nemen. En tijdens die collectieve vrije dagen zitten veel docenten toch tentamens na te kijken.

Daarbij schrijft de Onderwijs- en Examenregeling (OER) voor dat tussen de eerste en tweede kans voor een toets twintig werkdagen moeten zitten, aldus Leenknegt. ‘Het nakijken kost docenten tot vijftien dagen. Met de dagen voor inzage van een toets erbij houden studenten dan te weinig tijd over om zich te kunnen voorbereiden op een herkansing. Het past gewoon niet in het schema’.

Studenten moeten zich al in de laatste weken van december inschrijven voor de hertentamens, als ze nog geen uitslag hebben van hun tentamens. Leenknegt: ‘Dus veel studenten schrijven zich voor de zekerheid maar alvast in voor de hertentamens. En dat betekent dat onze organisatie verplicht is om tentamens in te roosteren voor veel meer studenten dan er uiteindelijk gaan komen.’

Reflecteren

De roep om een minder vol jaarrooster klinkt al langer. In 2023 pleitte De Jonge Akademie nog voor een korter collegejaar. De landelijke club van jonge wetenschappers constateerde dat het collegejaar te lang is en de werkdruk te hoog. Door het onderwijs anders in te richten en ‘ademruimte’ te creëren komt er meer tijd om de stof te laten bezinken, te reflecteren of het blikveld te verruimen, stellen de jonge academici.

De afgelopen tijd zijn meerdere pilots uitgevoerd om het jaar ‘slimmer’ in te richten, ook aan deze universiteit. ‘Maar dit Tilburgse project is toch meer omvattend. We bekijken de jaarkalender van de hele universiteit’, stelt Leenknegt. ‘Dit gaat een stapje verder en grijpt dieper in dan eerdere pilots. Hoe gaan we de onderwijs- en tentamenweken slimmer inrichten voor alle studenten en docenten?’

Geen perfecte oplossing

Het antwoord op die vraag laat nog even op zich wachten. Pas als alle alternatieven zijn bekeken en alle partijen zijn gehoord, hakt het College van Bestuur een knoop door. Dat besluit wordt op zijn vroegst in het najaar genomen. ‘Die zaken willen we de komende tijd bespreken met faculteitsraden, studentenvertegenwoordigers, examencommissies, onderwijsbureaus en andere betrokkenen.’

En als alles goed gaat, kan de nieuwe academische kalender per september 2027 worden ingevoerd. ‘Maar de perfecte oplossing is er niet,’ waarschuwt Leenknegt. ‘We gaan het proberen met een oplossing die voor iedereen werkbaar is.’ Dat zou ertoe moeten leiden dat het nieuwe rooster meer ruimte gaat opleveren en zowel studenten als docenten meer ademruimte ervaren.

_Advertentie.