Analyse: onderwijs en onderzoek vooralsnog gespaard in ruzie om rijksbegroting
Ze hadden bijna hun deadline gemist, maar de drie regeringspartijen D66, VVD en CDA hebben de begroting voor 2027 rond. In al het geharrewar lijken onderwijs en onderzoek buiten schot te blijven.
Het compromis was nog niet gesloten of allerlei plannen lekten uit, ruim voordat de coalitiepartijen van het minderheidskabinet hun begroting op Prinsjesdag gaan presenteren. Allerlei bezuinigingen gaan niet door of worden uitgesteld.
Het eigen risico in de zorg gaat bijvoorbeeld nog niet omhoog en een bezuiniging op de AOW gaat niet door. Ook gaat het kabinet nog niet snijden in de uitkeringen en de accijns op brandstof blijft in 2027 verlaagd.
Dat kost allemaal geld. De hogere inkomens gaan meer belasting betalen, terwijl de belasting op vermogen kennelijk niet stijgt. Waar het kabinet wél wil bezuinigen, is dus de vraag.
Niets over onderwijs
Vooralsnog hebben coalitie en oppositie niets gezegd over onderwijs en onderzoek, waar het kabinet 1,5 miljard euro extra voor uittrekt. Met dat geld willen de partijen de bezuinigingen van de vorige regeerperiode terugdraaien.
Met name D66 wilde dat graag. De partij van premier Rob Jetten noemt zichzelf de onderwijspartij en ook de wetenschap kan in principe op de steun van D66 rekenen. Met D66 aan de macht is een bezuiniging op onderwijs en onderzoek eigenlijk ondenkbaar.
En D66 heeft op dit gebied al een compromis gesloten. D66 en CDA wilden aanvankelijk ‘fors investeren’ in kennis, innovatie en onderzoek. Toen de VVD aanschoof, is dit afgezwakt tot het terugdraaien van de eerdere bezuinigingen.
Lager zal D66 vast niet willen gaan. De partij heeft bovendien Rianne Letschert als minister van Onderwijs, die als informateur aan de basis stond van dit minderheidskabinet. Het is haast ondenkbaar dat uitgerekend zij zou moeten bezuinigen.
Sympathie
Bovendien gaat het om een relatief klein bedrag op de rijksbegroting en veel partijen hebben sympathie voor onderwijs en onderzoek. PRO zal er niet aan toornen en op de rechter flank zal bijvoorbeeld JA21 dat ook niet doen.
Zoals de kaarten nu geschud zijn, lijken onderwijs en onderzoek dus geen prooi voor bezuinigingen. Het wordt een ander verhaal als het kabinet echt geen steun kan vinden en in een patstelling met de oppositie belandt.
Want dan kan het kabinet vallen en wie weet wat dat voor gevolgen heeft. Dan gaat het coalitieakkoord in de prullenmand en staan de investeringen in onderwijs en onderzoek weer op losse schroeven.
