Docenten TSB hebben het te druk om vakantie te nemen: ‘Het werk blijft liggen’

Docenten aan de faculteit sociale- en gedragswetenschappen worden aangemoedigd om hun vakantiedagen op te nemen. Toch lukt dat lang niet altijd. Door het volle academisch jaar en de hoge werkdruk zijn veel docenten ook tijdens hun vakantie nog met hun werk bezig.

Voor universitaire medewerkers markeert de zomer het moment om een paar weken afstand te nemen van het werk. Maar voor docenten aan de Tilburg School of Social and Behavioral Sciences (TSB) is dat niet altijd vanzelfsprekend. Het probleem kwam voor de zomervakantie ter sprake in de faculteitsraad. Door de combinatie van onderwijs, onderzoek en andere academische taken blijkt een langere vakantie voor sommigen lastig te realiseren.

Quita Muis, universitair docent Sociologie, herkent dat. Ondanks de oproep om vakantiedagen op te nemen, houdt ook zij aan het einde van het jaar dagen over. Volgens haar is dat geen kwestie van onwil, maar van de manier waarop het academisch jaar is ingericht en de werkdruk die daaruit voortvloeit.

Herkansing tijdens de vakantie

Een van de knelpunten is volgens Muis de planning van de laatste herkansing van een vak. Studenten konden deze herkansing dit jaar op 19 augustus maken. Docenten hoorden op 11 augustus hoeveel studenten zich hadden aangemeld en moesten een dag later het tentamen aanleveren. ‘Ook als je vakantie hebt, moet je dan toch je laptop openen’, zegt Muis.

In theorie kunnen docenten het tentamen vooraf al klaarzetten en delen met een collega, maar dat is volgens haar geen ideale oplossing. ‘Misschien is het uiteindelijk niet nodig en heb je het voor niets voorbereid. Bovendien verschuif je het probleem naar een collega die dan tijdens jouw vakantie iets moet overnemen.’

Onderwijs stopt niet

Volgens Muis is het opnemen van vakantie als docent sowieso ingewikkeld. Hoewel docenten aan TSB doorgaans één onderwijsvrij blok hebben, betekent dat niet dat zij ook echt vrij zijn.

‘Je hebt dan vaak scripties om te begeleiden of gebruikt die periode om onderzoek te doen of artikelen te schrijven. Het onderwijs ligt misschien stil, maar het werk niet.’

Daar komt volgens haar bij dat veel werkzaamheden niet eenvoudig kunnen worden uitgesteld. ‘Als je vakantie neemt, blijft het werk liggen. Daarna moet je alles alsnog inhalen.’

Ook vlak voor de start van het nieuwe collegejaar is er veel werk te doen. Syllabi moeten worden bijgewerkt, Canvas-cursussen ingericht en vragen van studenten beantwoord. ‘Je kunt niet zomaar tot eind augustus vrij nemen. Er zijn altijd nog dingen die af moeten.’

Werkdruk heeft meerdere oorzaken

Toch is de hoge werkdruk volgens Muis niet alleen het gevolg van de hoeveelheid werk. Ook de cultuur binnen de academische wereld speelt daarbij een belangrijke rol.

‘Er zijn objectieve factoren: we moeten gewoon veel doen met relatief weinig mensen. Maar ook het type mens dat hier werkt speelt mee. Veel collega’s voelen zich verantwoordelijk en nemen snel extra taken op zich. Dan zit je ’s avonds alsnog onderwijs of andere werkzaamheden af te ronden.’

Helpt een korter collegejaar?

Binnen de universiteit wordt nagedacht over een korter collegejaar, zodat er meer ruimte komt in het programma van studenten en docenten. Ook een langere vakantieperiode behoort dan tot de mogelijkheden, maar Muis twijfelt of daarmee het werkdrukprobleem wordt opgelost.

‘Ik heb tijdens de faculteitsraadsvergadering nog niet gehoord hoe ze dat precies willen organiseren. Mijn gevoel is dat dezelfde hoeveelheid werk in minder tijd moet worden gedaan. Dan verschuif je de piek alleen maar. Ik vraag me af of je daar uiteindelijk iets mee opschiet.’

Beter plannen

Het faculteitsbestuur van Social and Behavioral Sciences is bekend met het probleem, dat is aangekaart in de medezeggenschapsraad. Volgens decaan Jane Cramm wordt binnen de faculteit gewerkt aan een beter planbaar academisch jaar. Onderwijsactiviteiten moeten transparanter en realistischer worden gepland, zodat beter zichtbaar wordt wanneer docenten piekbelasting ervaren.

Dat moet volgens Cramm helpen om het werk evenwichtiger over het jaar te verdelen. ‘Niet alle piekbelasting is weg te nemen’, laat ze aan Univers weten. Als medewerkers onvoldoende ruimte ervaren om vakantie op te nemen, moeten zij volgens haar samen met hun leidinggevende kijken waar het knelpunt zit. ‘Aanpassing van planning, taakverdeling of normering’ kan daarbij een oplossing zijn.

Vakantie opnemen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van medewerker en leidinggevende, laat ook de afdeling personeelszaken desgevraagd aan Univers weten. Leidinggevenden zouden daarom op tijd met medewerkers moeten bespreken hoe werkzaamheden tijdens vakanties kunnen worden opgevangen.

Meer collega’s

Muis ziet een andere, meer voor de hand liggende oplossing voor de hoge werkdruk: meer personeel aannemen. ‘Toen er een periode extra universitaire docenten werden aangenomen in het kader van de nationale sectorplannen, voelden we meteen verlichting.’

Tegelijkertijd beseft ze dat dit niet eenvoudig is. Het geld voor meer personeel is er vaak niet. Door teruglopende overheidsfinanciering moeten universiteiten bovendien steeds vaker externe subsidies binnenhalen. Dat legt opnieuw druk op wetenschappers, want zij moeten dat onderzoeksgeld zien binnen te slepen.

‘Je hebt steeds meer tijd nodig om beurzen en projecten binnen te halen, terwijl dat eigenlijk een middel zou moeten zijn en niet het doel. Het doel is onderzoek doen en goed onderwijs geven.’

Die druk leidt soms tot een opvallende gedachte, zegt Muis. ‘Ik hoor collega’s weleens zeggen: ik hoop eigenlijk dat ik die beurs niet krijg. Niet omdat ze het onderzoek niet willen doen, maar omdat ze simpelweg geen tijd hebben om het project ook nog uit te voeren.’

_Advertentie.