Het is tijd om te stoppen met onderwijsevaluaties

De universiteit moet stoppen met onderwijsevaluaties, betoogt hoogleraar Jan Fransoo. ‘Ooit bedoeld als hulpmiddel voor docenten en opleidingsdirecteuren, zijn de evaluaties uitgegroeid tot een bureaucratisch monster dat niemand gelukkig maakt, behalve misschien de leverancier van het systeem.’

Het is 2026, en de universiteit is nog steeds verslaafd aan een systeem dat al twintig jaar niet werkt: de onderwijsevaluatie. Ooit bedoeld als hulpmiddel voor docenten en opleidingsdirecteuren, is het uitgegroeid tot een bureaucratisch monster dat niemand gelukkig maakt – behalve misschien de leverancier van het door Tilburg University gebruikte systeem: Evalytics. Tijd om de stekker eruit te trekken.

De onderwijsevaluaties zijn rond de eeuwwisseling ingevoerd met een nobel doel: docenten helpen hun vakken te verbeteren en opleidingsdirecteuren inzicht geven in mogelijke problemen. Maar wat is ervan geworden? Een eindeloze stroom spreadsheets, rapportages en analyses die vooral tijd en geld kosten.

Studententevredenheid? De responspercentages zijn vaak lager dan 10%; een schreeuwend signaal dat studenten er niets in zien. En wie kan het ze kwalijk nemen? Ze vullen formulieren in die op zijn best de volgende generatie studenten helpen, terwijl studenten het meest gebaat zijn bij directe verbeteringen in de vakken die ze nu volgen.

Wij zijn onderwijsprofessionals. Dat betekent dat we zelf verantwoordelijk zijn voor de kwaliteit van ons onderwijs. In mijn eigen vakken doen we al enige tijd zelf als docententeam een mid-term evaluatie via Canvas, met een respons van boven de 90%.

Waarom? Omdat studenten er direct baat bij hebben: ze krijgen toegang tot extra informatie als ze meedoen, en we passen het vak aan op basis van hun feedback. Geen spreadsheets, geen rapportages – gewoon een docent die luistert en actie onderneemt.

En de opleidingsdirecteur? In plaats van het managen van de opleiding via spreadsheets van evaluatieresultaten met zeer beperkte validiteit kan de opleidingsdirecteur weer gewoon samenzitten met de docent. Op basis van informatie verkregen via klankbordgroepen en collegevolgers. Zonder Evalytics. En zonder eindeloze rapportages.

We staan voor een bezuinigingsopgave. Docenten ervaren hoge werklast en een gebrek aan autonomie. We kunnen twee vliegen in één klap slaan met dit goede voornemen. Laten we dapper zijn en ons contract met Evalytics nu beëindigen.

_Advertentie.