Honderden euro’s betalen voor drugsbezit op een festival: mag een bedrijf voor politie spelen?
Geen strafblad, wel honderden euro’s lichter. Op festivals handelt ThinkTwice vermeend drugsbezit af met boetes die kunnen oplopen tot 600 euro. Strafrechtadvocaat Ton van den Biezenbos is kritisch: ‘ThinkTwice treedt op alsof het politiebevoegdheden heeft, terwijl het gewoon een private partij is.’
Het Amsterdam Dance Event (ADE) is vandaag weer van start gegaan: het grootste en meest invloedrijke elektronische muziekevenement ter wereld. Voor veel feestgangers hoort daar een pilletje of een andere drug bij. In 2024 gebruikte ruim tien procent van de Nederlandse jongeren tussen de 15 en 35 jaar xtc of MDMA.
Voor festivalorganisatoren levert dat een dilemma op. Zij moeten een zero-drugsbeleid handhaven en kunnen door de gemeente worden verplicht om streng te controleren. Maar bij ieder gevonden pilletje de politie inschakelen? Dat is in de praktijk lastig. Door capaciteitsproblemen kan de politie namelijk niet bij iedere drugscontrole op een festival aanwezig zijn.
Een private handhaver
Om dit probleem te ondervangen, schakelden sommige festivals afgelopen zomer ThinkTwice in. Dit bedrijf wordt door festivalorganisaties ingehuurd om overtredingen van de huisregels, zoals drugsbezit, af te handelen.
Hoe dat precies werkt? Wanneer een beveiliger tijdens een tassencontrole of later op het festivalterrein iemand betrapt op drugsbezit, wordt diegene meegenomen naar een afgesloten ruimte van ThinkTwice.
Daar krijgt de festivalganger het verzoek een overeenkomst te ondertekenen waarin die erkent de huisregels te hebben overtreden. De bezoeker verklaart daarin de drugs in bezit te hebben en doet afstand van de middelen. Daar hangt een stevig prijskaartje aan: de boete kan oplopen tot 600 euro, afhankelijk van de hoeveelheid drugs die ThinkTwice aantreft.
Anders dan bij een politiecontrole test het bedrijf de aangetroffen middelen niet op verboden stoffen. Woordvoerder van ThinkTwice, John van der Elst laat aan Univers weten dat het bedrijf uitgaat van de informatie die bezoekers hen geven: ‘Er wordt geen laboratoriumonderzoek verricht. Bij twijfel kan de politie worden geraadpleegd.’
Juridisch zeer twijfelachtig
Strafrechtadvocaat en Tilburg University-alumnus Ton van den Biezenbos plaatst vraagtekens bij deze werkwijze. Volgens hem schuurt het optreden van ThinkTwice met de grens tussen civielrechtelijke afspraken en strafrechtelijke handhaving.
‘Festivals mogen via hun huisregels voorwaarden stellen aan bezoekers, maar dat geeft ze niet automatisch de bevoegdheid om mensen op basis van een vermoeden mee te nemen, te fouilleren, drugs af te nemen en te beboeten,’ zegt de advocaat.
‘ThinkTwice treedt op alsof het politiebevoegdheden heeft, terwijl het gewoon een private partij is. Dat vind ik juridisch zeer twijfelachtig. Zulke ingrijpende gevolgen kun je bovendien niet zomaar verstoppen in de kleine lettertjes van huisregels of ticketvoorwaarden. Het gaat om inbreuk op fundamentele rechten,’ legt hij uit.
Betalen of politie?
Wie weigert te betalen, krijgt volgens meerdere bronnen te horen dat ThinkTwice alsnog de politie inschakelt. Onder die druk is voor veel bezoekers de keuze snel gemaakt: liever honderden euro’s aftikken dan het risico lopen op een strafblad. Van den Biezenbos begrijpt waarom bezoekers daarvoor kiezen, maar stelt dat er onder dreiging van strafvervolging geen sprake is van een vrije keuze.
‘Niemand vindt een aanhouding of strafvervolging aantrekkelijk. Als je daaraan kunt ontkomen door een private partij honderden euro’s te betalen, is dat voor veel mensen een aantrekkelijke uitweg. Maar daarmee staat nog niet vast dat ze daadwerkelijk een strafbaar feit hebben gepleegd,’ legt hij uit.
Volgens Van den Biezenbos worden bovendien belangrijke rechtswaarborgen omzeild. ‘Als de politie je verdenkt van een strafbaar feit, heb je bepaalde rechten, waaronder het recht op rechtsbijstand. Maar welke rechtsbescherming heb je als een private partij je op basis van een vermoeden aanspreekt en je honderden euro’s laat betalen? Je krijgt niet eens de gelegenheid om juridisch advies in te winnen of te laten onderzoeken of de aangetroffen middelen daadwerkelijk verboden zijn.’
Kamervragen
Ook in de Tweede Kamer zijn vragen gesteld over de werkwijze van ThinkTwice. Minister van Justitie en Veiligheid David van Weel benadrukte in september dat bedrijven contractuele boetes mogen hanteren, maar dat er geen sprake mag zijn van druk om een overeenkomst aan te gaan. De minister waarschuwde bovendien dat het dreigen met een strafblad bij kleine gebruikershoeveelheden een onjuist beeld kan scheppen.
Wat zegt de Opiumwet?
De Opiumwet verbiedt onder meer het bezit, de verkoop, verstrekking en het vervoer van drugs. Het gebruik van drugs is op zichzelf niet strafbaar. De overheid wil gebruikers niet onnodig criminaliseren en voorkomen dat zij door angst voor vervolging geen hulp zoeken.
De Aanwijzing Opiumwet bepaalt dat bij het bezit van een geringe hoeveelheid drugs voor eigen gebruik in beginsel geen gerichte opsporing plaatsvindt en doorgaans geen strafvervolging wordt ingesteld. Als voorbeeld noemt de aanwijzing maximaal 0,5 gram of één pil/tablet.
Dat betekent niet dat drugsbezit legaal is of dat een festival geen eigen huisregels mag handhaven. Evenementen kunnen in hun huisregels opnemen dat drugsbezit en drugsgebruik niet zijn toegestaan. Het maakt wel duidelijk dat de handhaving van huisregels door een private partij iets anders is dan strafrechtelijke vervolging door de overheid.
Wie controleert de controleur?
Op internetforum Reddit regent het kritische reacties op de aanwezigheid van ThinkTwice op festivals. ‘Wat als festivalbezoekers zich niet goed voelen? Durven ze dan nog naar de EHBO als ze daar mogelijk tegen de lamp lopen?’, vraagt iemand zich af.
Ook bestaat de zorg dat bezoekers vlak voor aanvang van het evenement alvast een flinke hoeveelheid drugs innemen om te voorkomen dat ze tijdens de toegangscontrole worden betrapt. Dat kan het risico op gezondheidsincidenten vergroten. Bovendien kunnen strenge controles de sfeer op het festivalterrein beïnvloeden.
Een andere veelgehoorde zorg betreft de verdeling van de opbrengsten. Het grootste deel van de geïnde bedragen gaat naar de festivalorganisator. ThinkTwice houdt een deel in voor de uitvoering en afhandeling van de boetes. Volgens het bedrijf is dat onder meer bedoeld voor eventuele deurwaarders- en gerechtelijke kosten. Van den Biezenbos vindt die constructie twijfelachtig: ‘Het bedrijf heeft er financieel belang bij om mensen op basis van een vermoeden aan te spreken en te beboeten.’
ThinkTwice niet op ADE of Tilburgse evenementen
ThinkTwice herkent zich niet in de kritiek dat bezoekers onder druk worden gezet om te betalen, laat woordvoerder Van der Elst weten aan Univers. Volgens hem zijn de regels en de gevolgen van overtredingen vooraf vastgelegd in de evenementvoorwaarden of het parkreglement.
De woordvoerder: ‘Het inschakelen van de politie staat los van de keuze van een bezoeker om wel of niet een overeenkomst te ondertekenen. De politie wordt uitsluitend betrokken wanneer de situatie daarom vraagt en binnen de afspraken die daarover vooraf met de organisator, gemeente en politie zijn gemaakt.’
Tilburgse feestgangers kunnen voorlopig opgelucht ademhalen. Volgens Van der Elst is ThinkTwice niet actief tijdens Amsterdam Dance Event (ADE) 2026. Ook is het bedrijf voorlopig niet aanwezig bij evenementen in Tilburg.
Advertenties.
