Oud-student met betalingsachterstand bij DUO krijgt voorlopig geen nieuw paspoort
Een Nederlandse oud-student die in Canada woont mag voorlopig geen Nederlands paspoort aanvragen. Hij loopt namelijk achter met het terugbetalen van zijn studieschuld. De rechter ziet onvoldoende reden om snel in te grijpen.

De oud-student vroeg bij de Nederlandse vertegenwoordiging in Toronto een nieuw Nederlands paspoort aan, maar dat werd geweigerd. DUO heeft zijn gegevens laten opnemen in het paspoortregister, omdat hij achterloopt met het aflossen van zijn studieschuld.
Hij kan alleen een tijdelijk paspoort van twaalf maanden krijgen. De oud-student is het daar niet mee eens en stapte naar de rechter. Hij vroeg om een ‘voorlopige voorziening’, oftewel een voorlopig oordeel.
Werk vinden
Volgens de oud-student houdt DUO geen rekening met zijn persoonlijke situatie: hij heeft geen werk en kan daardoor zijn studielening niet terugbetalen. Het is ook lastig een baan te vinden binnen de EU zonder paspoort, stelt hij. Hij vindt dat hij daarom uit het paspoortregister gehaald moet worden.
Maar volgens de voorzieningenrechter is er geen sprake van spoedeisend belang. De oud-student heeft namelijk ook een Canadees paspoort en daarnaast een Nederlandse identiteitskaart die nog zo’n tien jaar geldig is. Daarmee kan hij prima solliciteren en zich vrij bewegen binnen de EU.
Niet ‘evident onrechtmatig’
Bovendien vindt de rechter het besluit van DUO niet ‘evident onrechtmatig’. Volgens DUO heeft de oud-student ‘geen betalingsregeling getroffen’ en zijn er geen betalingen ontvangen. Zijn achterstand bedraagt inmiddels bijna 46 duizend euro.
De oud-student zou ook jarenlang geen contact hebben opgenomen, stelt DUO, en dus heeft de dienst gebruik gemaakt van de zogeheten paspoortsignalering.
Omstreden
Deze signalering is omstreden, maar het is het enige middel dat DUO heeft om oud-studenten in het buitenland op te sporen. Vorig jaar verbleven zo’n 21 duizend oud-studenten met een studieschuld op een onbekend adres in het buitenland. Dat kostte DUO 170 miljoen euro.
Het kabinet wil DUO een handje helpen: in een nieuw wetsvoorstel wil het studenten en oud-studenten verplichten om bereikbaar te zijn per email, telefoon en post. Ook kan de dienst dan contactgegevens opvragen bij andere landen. Dan is zo’n ingrijpende maatregel als het weigeren van een nieuw paspoort niet meer nodig.

