Student Lisa woont tussen de ouderen: ‘Je wordt vrienden met mensen in de laatste fase van hun leven’

Geen huur betalen, maar een maatje zijn voor ouderen. Koffie drinken, koken en een spelletje rummikub spelen. Dat is het idee achter wooncomplex De Zandstaete. Univers loopt een dag mee met studentbewoner Lisa Westerterp (18).

Een groot, nieuw en schoon gebouw rijst voor je op in Tilburg-West, twee straten verwijderd van winkelcentrum de Westermarkt. Je eerste ingeving is niet dat hier studenten wonen, maar niets is minder waar. In het wooncomplex De Zandstaete, vanouderenzorgorganisatie De Wever, woont een groep van tien studenten samen met hulpbehoevende ouderen.

Lisa Westerterp, bachelorstudent Personeelswetenschappen, woont op de zevende verdieping, samen met zes ouderen. Dat is haar ‘buurtje’. Lisa kijkt naar deze ouderen om, houdt ze gezelschap en doet af en toe de afwas. Alle studenten in het gebouw wonen zo op hun eigen verdieping met zes ouderen. Er wonen mensen met zowel somatische als psychogeriatrische problemen in het verzorgingstehuis. Dat betekent lichamelijke of cognitieve problemen, zoals dementie.

Grote zorg- of schoonmaaktaken vallen niet binnen haar takenpakket. In ruil voor 30 uur per maand ouderen helpen, hoeft ze geen huur te betalen. Alleen gas, water en licht moet ze zelf betalen, al is dat voor studenten op een lager bedrag vastgesteld.

De Zandstaete

Daarvoor krijgen studenten een ruim appartement van 50 vierkante meter, even groot als dat van de ouderen, inclusief een aparte slaapkamer, keuken en badkamer. Ook heeft iedereen een balkonnetje.

De mogelijkheid om in dit pand te komen wonen, kwam per toeval op haar pad. ‘Mijn moeder sprak iemand die vertelde dat haar dochter hier studeerde en in een verzorgingstehuis woonde. Dat klonk bijzonder. Dat wilde ik wel proberen.’

Kookclub

Naast het helpen van haar buurtje kan Lisa zich ook opgeven voor activiteiten, zoals helpen bij de bingo of de kookclub. Elke woensdag is er een kookclub, waar vandaag (8 april) Lisa en Univers bij aanwezig zijn. De ouderen druppelen langzaam binnen.

Dat gaat niet zonder slag of stoot, want binnen enkele seconden ontstaat er een discussie tussen twee oudere vrouwen. De een loopt slecht na een val eerder deze week en wil op de eerste de beste stoel gaan zitten. De overbuurvrouw wil die stoel echter reserveren voor haar vriendin in het tehuis.

Na wat miscommunicatie en gekibbel loopt een van de vrouwen boos ‘naar huis’ met haar rollator. Lisa weet haar uiteindelijk te overtuigen om toch terug te komen en aan de andere kant van de tafel te gaan zitten.

Na een chaotische start beginnen de bewoners met snijden: sommigen volledig gefocust, anderen kletsen er vrolijk op los. Ik help een vrouw met het snijden van bonen, want een kilo bonen is toch wel een hele klus op die leeftijd. We maken sajoerboontjes, gesmoorde sperziebonen in een kokosmelk-saus, op haar verzoek. ‘Die maakte mijn dochter altijd bij mij thuis. Ik vind ze erg lekker, hopelijk de rest ook,’ vertelt ze.

Proosten met advocaat

‘Dit is mijn buurvrouw,’ vertelt Lisa met een grote glimlach nadat de vrouw is uitgepraat. ‘We hebben laatst nog voor haar 94ste verjaardag een advocaatje gedronken.’

‘Zeker,’ knikt haar buurvrouw trots. ‘Ze had dat nog nooit gehad, dus dat leek me wel een goed idee.’  Dit is een van Lisa’s favoriete herinneringen aan het leven in de Zandstaete.

De 94-jarige heeft weinig op met veel leeftijdsgenoten, wat duidelijk van haar gezicht is af te lezen wanneer bepaalde namen vallen in de groep. Maar de buurtmaatjes, oftewel de studenten, vindt ze geweldig.

De buurtmaatjes zijn er niet alleen om te helpen, maar ook om eenzaamheid tegen te gaan. Daar zijn de deelnemers van de kookclub in elk geval erg enthousiast over. ‘De studenten zijn gezellig en brengen een frisse energie mee,’ legt Lisa’s buurvrouw uit.

Dat merkt Lisa ook. ‘Veel ouderen vinden het moeilijk om dingen op te geven, bijvoorbeeld als ze van een rollator naar een rolstoel moeten. Ik zie hier weleens mensen lopen waarvan ik denk: waarom doe je jezelf dit nog aan? Soms kijken ze ook naar anderen die er fysiek slechter aan toe zijn, en dan hebben ze het gevoel dat ze in de toekomst kijken.

‘Daarom is het fijn dat wij als woonmaatjes rondlopen, dat brengt leven terug. En voor mij duurt het nog zo lang voordat ik hier rondloop. Ik maak me daar nog geen zorgen over.’

Extra werken

Het leven in de Zandstaete is net wat anders dan in een studentenhuis. ‘Je gaat hier natuurlijk geen feestjes geven tot diep in de nacht,’ vertelt Lisa met een lach. Dat vind ze niet zo erg, maar soms lijkt het haar ook wel gezellig om in een studentenhuis te wonen. ‘Ik woon hier toch in mijn eentje,’ legt ze uit.

Uitdagingen

Wonen met ouderen is voor Lisa een bijzondere ervaring. ‘Je wordt vrienden met mensen die in de laatste fase van hun leven zitten,’ legt ze uit. ‘Dat is heel raar, maar ook leerzaam. Het is bijzonder om zo te wonen. Als je in de zorg werkt, kun je misschien meer afstand nemen, maar dat kan hier niet.’

Soms zit Lisa na een lange dag niet te wachten op een gesprek met een demente bewoner, maar dat is onvermijdelijk als je hier woont. Gelukkig zijn er ook genoeg warme momenten.

‘Demente mensen zijn stiekem best leuk. Ik heb bijvoorbeeld een demente buur die heel snel gaat zingen. Ze kent nog veel muzieknummers uit haar hoofd. Bijvoorbeeld vader Jacob in het Frans, oftewel Frère Jake. Dan ga ik naast haar zitten en kijken wat ze allemaal nog kent. Het is heel dankbaar werk om te doen.’

Afscheid nemen

Een andere onvermijdelijke en soms lastige ervaring is dat er regelmatig mensen overlijden in het pand. ‘Toen ik in de kerstvakantie de hele tijd bij mijn ouders was, wist ik niet wie er nog zouden zijn toen ik terugkwam,’ vertelt de 18-jarige studente.

‘Wegens privacy wordt het niet altijd met ons gedeeld als er iemand overlijdt. Dat vonden we soms best lastig. Inmiddels hebben we een nisje bij de deur waar rouwkaarten staan. Dat is fijn voor de jongere bewoners.’ Zo krijgt iedereen toch een klein eerbetoon in het verzorgingstehuis.

Connect Generations

De Zandstaete is iets langer dan een jaar open en maakt deel uit van een bredere beweging waarin studenten en ouderen samenwonen. De initiatiefnemer Connect Generations wil intergenerationeel wonen faciliteren en op die manier zorgen voor een participatiesamenleving.

Connect Generations heeft vergelijkbare projecten door het hele land. ‘Eigenlijk is elk verzorgingstehuis een nieuw concept,’ legt Lisa uit.

De invulling verschilt per locatie. In Tilburg helpen studenten bewoners met een zware zorgindicatie zo’n dertig uur per maand. In andere steden, zoals Zoetermeer, draait het vooral om gezelschap voor ouderen die nog zelfstandig wonen.

Maar het idee is overal hetzelfde: twee generaties onder één dak. En daar krijgen zowel de studenten als de bejaarden iets voor terug. ‘Het is heel leerzaam,’ aldus Lisa.

_Advertentie.