De AI-bril: van creepy mannengadget naar gangbaar mode-item
Meta en andere techbedrijven zijn schaamteloos. Het actueelste voorbeeld hiervan is Meta’s slimme AI-bril. Deze bril wordt zonder enige vorm van kritiek of verzet door opticiens verkocht. ‘We zullen een toename zien van vrouwen die zonder dat ze het doorhebben gefilmd worden’, voorziet Tom Grosfeld.

Ja, het was een hilarische video: programmamaker Roel Maalderink die voor het hoofdkantoor van Meta in Amsterdam stond met een Meta-bril op zijn neus en medewerkers vroeg wat ze eigenlijk van hun eigen bril vonden.
Ze reageerden ongemakkelijk, verontwaardigd (‘Ben je nou aan het filmen?’) en wilden niet vastgelegd worden. Toen ik het filmpje ‘s avonds nog eens wilde bekijken, bleek het door Meta te zijn verwijderd van Instagram.
Intussen zijn er miljoenen slimme brillen verkocht. Ze duiken steeds vaker op in de publieke ruimte. Contentmakers (enzovoorts) lijken ze al omarmd te hebben.
In de AI-bril komt veel samen. Het grootste gevaar is natuurlijk dat je extreem gemakkelijk je omgeving kunt filmen zonder dat anderen dit doorhebben. Juridisch gezien kan dit allemaal nét, aangezien je in de publieke ruimte mag filmen, als je dat maar kenbaar maakt. Meta heeft daarom een lampje ingebouwd dat knippert wanneer je filmt – alleen dat is voor de ander nauwelijks zichtbaar, helemaal niet als de zon schijnt.
Zoals wel vaker met dit soort technologie is de creepy factor, de indringende surveillance, verpakt onder het mom van gemak en efficiëntie: handig, zo’n bril: concertje filmen, een mooi uitzicht vanaf een berg of een gerecht in een restaurant snel vastleggen.
In werkelijkheid zullen we een toename zien van vrouwen die zonder dat ze het doorhebben gefilmd worden, waarna deze beelden op internet worden gezet, gedeeld worden op sociale media of in mannelijke Telegram-groepen, of gebruikt worden voor het maken van deepfake-porno.
Meer subtiel betekent het een diepgaande verandering van de publieke ruimte, van onze beleving daarvan, van hoe wij in die ruimte zijn. Minder vrij en open, meer gesloten en wantrouwend.
Meta en andere techbedrijven zijn meedogenloos, gespeend van een moreel kompas. Wellicht zijn ze nog schaamtelozer dan Big Oil en Big Tobacco. Het gênante: wij doen gewoon met ze mee.
Kylie Jenner is het uithangbord geworden van de Meta-bril. Het Franse modemerk Coperni liet modellen tijdens de Paris Fashion Week met limited edition-versies over de catwalk lopen. Dat alles om het imago van de Meta-bril te veranderen: van engmannengadget naar mode-item.
Dus liggen deze brillen ook ‘gewoon’ bij opticiens in Nederland. Hans Anders, Pearle, noem ze allemaal maar op, het kan ze niks schelen, ze verkopen ze gewoon. Geld, onverschilligheid, ik weet het niet, maar van enige vorm van verzet of een kritische houding is geen sprake.
Andere techbedrijven als Google en Apple zullen de komende jaren hun eigen AI-bril op de markt brengen. Ze hebben de temperatuur in de samenleving gepeild en besloten: de weerstand is summier. We kunnen dit maken.
Tom Grosfeld is journalist en alumnus van Tilburg University.

