De online bubbel van Bianca Gica: ‘Algoritmes maken alles kort en verslavend’
Algoritmes gidsen ons door de eindeloze wirwar van het internet. Soms handig, soms vermakelijk en soms door AI gegenereerd. Deze maand duiken we in de bubbel van eerstejaars psychologiestudent Bianca Gica (20).
Wat valt je het meest op aan algoritmes?
‘Wat mij vooral opvalt, is hoe afhankelijk algoritmes zijn van de individuele gebruiker. Het is ook zeker politiek. In Roemenië, waar ik geboren ben, ging bijvoorbeeld iets viraal op TikTok: een anti-EU figuur met slechte ideeën. Door propaganda werden die ideeën bijna mooi gepresenteerd. Mensen kregen eigenlijk het slechtste voorgeschoteld, maar wel op een aantrekkelijke manier.
‘Je ziet dit ook in Amerikaans nieuws: aan de liberale kant krijg je alleen die kant te zien, en de andere kant wordt als slecht neergezet. Het is heel zwart-wit, precies afgestemd op wat jij te zien krijgt. Ik denk dat dat uiteindelijk onze ondergang kan worden.’
Zit je in een filterbubbel die je eigen ideeën versterkt? Probeer je daar wel eens uit te komen?
‘Zeker. Ik zit veel op social media en ben er ook slachtoffer van geworden. Als ik mezelf vergelijk met vrienden, zien we echt andere dingen. Ik krijg veel edits en video-essays te zien. Bijvoorbeeld edits van filmkarakters, een beetje een guilty pleasure van mij. Zij zien meer door AI-gegenereerde content.
‘Ironisch genoeg kijk ik ook veel video’s over waarom stoppen met social media goed is, op sociale media. Ik keek recent de documentaire The Social Dilemma over de kracht van sociale media. Die vond ik erg interessant en benadrukt ook de filterbubbel. Algoritmes houden je in een soort lus en maken alles kort en verslavend.’
Hebben algoritmes een positieve of negatieve invloed op je online ervaring?
‘Beide, afhankelijk van het moment. Vooral toen ik jonger was, was het negatief. Als je je slecht voelt, lijkt het algoritme dat aan te voelen en krijg je juist meer negatieve content te zien. Dat kan je mentale toestand echt verslechteren. We nemen onbewust veel over uit onze omgeving, ook online.’
Wat zou je liever niet online zien?
‘Dat is lastig, want dingen die je niet wilt zien, moet je misschien juist wel zien. Als ik bijvoorbeeld grafische beelden over bijvoorbeeld oorlogen online zou vermijden, mis ik misschien belangrijke informatie.
‘Tot op zekere hoogte snap ik dat, zeker voor kinderen. Maar als het gaat om heftige onderwerpen denk ik dat bewustzijn belangrijk is. Mensen klagen bijvoorbeeld over beelden uit Palestina en zeggen dat ze dat niet willen zien. Ja, het is zwaar, maar het helpt je wel om het probleem te begrijpen.
‘We zijn zo op onszelf gericht geraakt dat alles wat ongemakkelijk voelt onze grenzen overschrijdt. Maar of je het ziet of niet: het gebeurt toch. Dan kun je er beter van op de hoogte zijn.’
Heb je tips om minder beïnvloed te worden door algoritmes?
‘Je moet leren content online kritisch te analyseren, alsof je een gedicht analyseert. Stel jezelf vaak de vraag: waarom zie ik dit? Bijvoorbeeld bij advertenties voor shapewear: wat is de doelgroep? Welke boodschap wordt er verspreid? Vaak gaat het om een bepaald schoonheidsideaal dat ze willen aanprijzen.’
Denk je dat je weerbaarder wordt tegen algoritmes?
‘Niet helemaal. Ik doe nog steeds aan doomscrolling. Ik ben me er wel bewuster van en heb een kritische stem in mijn hoofd, maar ik blijf het gebruiken. Ik weet dat ik onderdeel ben van het probleem, maar ik blijf het doen. Acties die dopamine of serotonine geven blijven we opzoeken, zoals scrollen op sociale media.’
Advertentie.
