Vincent Bleuzé studeert én staat voor de klas op het Odulphus: ‘Je krijgt veel waardering’

Lesgeven én studeren tegelijk. Bij de universitaire lerarenopleiding van Tilburg University combineren studenten praktijk en theorie. Univers loopt een dag mee met stagiair-docent Vincent Bleuzé op het Odulphuslyceum. ‘Het is druk, maar ik vind het wel heel leuk.’

Terwijl Vincent Bleuzé (26) zijn PowerPointpresentatie klaarzet, druppelen de leerlingen van vwo 4 het lokaal binnen. Bleuzé volgt een postmaster lerarenopleiding tot docent filosofie, na zijn filosofiestudie aan Tilburg University. Op een donderdag in mei geeft hij les op het Tilburgse Odulphuslyceum, waar hij stage loopt.

Een groepje jongens kijkt nieuwsgierig naar het fototoestel van fotograaf Ton Toemen, die namens Univers is meegekomen om verslag te doen van de lesdag. ‘Komen we op het nieuws?’ vragen ze enthousiast.

Bleuzé loopt naar hen toe. ‘Zijn jullie erop gekleed vandaag?’ grapt hij, terwijl hij naar de fotograaf wijst. ‘Ik zie er altijd goed uit, dus dat is geen probleem,’ antwoordt een van de leerlingen met een brede grijns.

Wanneer iedereen zit, richt Bleuzé zich tot de klas. ‘Ik hoop dat jullie allemaal een goed weekend hebben gehad. Vandaag gaan we werken met primaire teksten van filosofen. Het is de beurt aan Thomas Hobbes.’

Lekker lezen

Hij legt de opdracht uit. De leerlingen krijgen vijftien minuten om zelfstandig de primaire filosofische tekst te lezen, Leviathan van de Engelse filosoof Thomas Hobbes. Niet iedereen lijkt direct op te letten. ‘Wat gaan we nu doen?’ vraagt Bleuzé aan een leerling. ‘Wij gaan even lekker lezen,’ antwoordt de leerling met nadruk op het woord lekker, zichtbaar trots dat hij het lesprogramma kent.

Eerst klinkt er nog wat geroezemoes door het lokaal. Maar nadat Bleuzé heeft verteld dat een van de vragen in de toets terugkomt, wordt het steeds stiller. De leerlingen verdiepen zich in de tekst.

Dat is niet vanzelfsprekend, want de filosofische teksten zijn complex. Het taalgebruik is niet meer van deze tijd. Hobbes schreef zijn boek Leviathan in 1651. Maar ook inhoudelijk kan een filosofische tekst uitdagend zijn.

Juist daarom vormen ze het onderwerp van het onderzoek van Bleuzé. Naast zijn stage op school werkt hij namelijk ook aan een onderzoek voor zijn universitaire lerarenopleiding.

‘Leerlingen hebben steeds meer moeite met leesvaardigheid. Dat merk ik ook bij filosofie,’ vertelt hij. ‘Daarom heb ik gekeken naar hoe ze daar bij het vak Nederlands mee omgaan. Daar gebruiken ze de Salevo-methode, oftewel samenwerkend lezen in het voortgezet onderwijs.’

Verantwoordelijkheid

Volgens Bleuzé blijkt uit onderzoek dat leerlingen teksten beter begrijpen wanneer ze samen verantwoordelijk zijn voor de inhoud ervan. ‘Leerlingen krijgen ieder een andere tekst en moeten elkaar vervolgens uitleggen wat ze hebben gelezen.’

‘Zo ontstaat gedeelde verantwoordelijkheid,’ vervolgt Bleuzé. ‘Dat helpt bij het begrijpen van moeilijke teksten. Bovendien weten ze dat een van de vragen op de toets komt, dus er is extra verantwoordelijkheid om goed te lezen.’

Later in de les bespreken de leerlingen hun teksten met elkaar. Naarmate het einde van het uur nadert, verschuiven sommige gesprekken langzaam richting het afgelopen weekend. Wanneer de bel gaat, pakken de leerlingen hun spullen. ‘Bedankt, meneer Bleuzé,’ klinkt het vanuit verschillende hoeken van het lokaal.

Waardering

Na de les volgt een rustiger deel van de dag. Bleuzé heeft enkele tussenuren waarin hij in de docentenkamer lessen voorbereidt en werkt aan zijn onderzoek over leesvaardigheid voor zijn opleiding. Hij staat niet alleen voor de klas, maar zit zelf ook nog in de collegebanken op de universiteit.

Ook heeft Bleuzé tijd om zijn stagebegeleider bij te praten over hoe de lesvoorbereiding is gegaan. ‘In lessen voorbereiden gaat best veel tijd zitten,’ vertelt hij. ‘Ik wil goed voorbereid voor de klas staan. Daarom lees ik veel filosofische teksten en boeken, zoals Leviathan voor de vorige les, zodat ik voldoende kennis heb om vragen van leerlingen te beantwoorden.’

Zijn stagebegeleider, Joop van der Kuip, herkent dat. ‘In het begin kost lesvoorbereiding veel tijd. Dat wordt minder naarmate je langer voor de klas staat,’ zegt hij.

Over filosofie praten

Zelf merkt Bleuzé dat zijn kijk op lesgeven in de afgelopen periode is veranderd. Inmiddels staat hij al bijna een jaar voor de klas. Studenten die de postmaster volgen lopen namelijk het hele jaar stage.

‘In het begin ging ik heel geleerd een klas binnen, alsof ik bij een filosofievereniging stond. Nu besteed ik ook veel aandacht aan het opbouwen van een band met de klas en individuele leerlingen. Ik had het niet verwacht, maar ik vind dat aspect bijna net zo leuk als over filosofie praten. En dat zegt veel.’

Die relatie met leerlingen levert soms onverwachte momenten op. ‘Laatst kwam ik een havoleerling tegen op de gang. Die vroeg: ‘Meneer, krijgen we vandaag weer les van u?’ Toen ik zei van niet, antwoordde hij oprecht: ‘Jammer.’ Dat zijn leuke momenten. Je krijgt veel waardering terug.’

Drukke agenda

De combinatie van studeren en lesgeven is intensief, vertelt Bleuzé. Hij loopt drie dagen stage en geeft momenteel één les per dag, terwijl hij daarnaast vakken volgt aan de universiteit en onderzoek doet.

‘Toen ik twee klassen draaide, vond ik dat best veel. Je bent eigenlijk de hele week voltijds bezig, zeker met de universiteit erbij. Soms werk ik in het weekend ook nog door. Het is druk, maar ik vind het wel heel leuk.’

Leren van ervaren docenten

Aan het einde van de middag kijkt Bleuzé mee bij een filosofieles aan havo 4 van zijn stagebegeleider. ‘Het is ook fijn om af te kijken bij docenten die al twintig jaar ervaring hebben,’ zegt hij. ‘Dat hoort net zo goed bij de opleiding als zelf voor de klas staan.’

Tijdens de les helpt hij een groepje leerlingen door ze gerichte vragen te stellen. Zodra hij aanschuift, kijkt een van de leerlingen op. ‘Hoi meneer,’ zegt ze enthousiast. ‘Dat is lang geleden, hè?’ Bleuzé lacht. Nog voordat hij officieel docent is, lijkt hij zijn plek in de school al gevonden te hebben.